De bloesem van de malus
Wij, mussen, begrijpen de mensen niet, maar dat wist u natuurlijk eigenlijk wel. In het voorjaar genieten wij met volle teugen van al het moois en lekkers dat er in de tuinen bij de mensen groeit en bloeit. In de winter zijn de reserves voor een groot deel opgebruikt en de schitterende lente biedt voldoende mogelijkheden om flink door te eten. Alleen zo kunnen we binnenkort weer een nest met jongen grootbrengen.
Wanneer ik met de rest van de familie heerlijk zit te genieten van de jonge bloemknopjes van een zoete Malus floribunda, worden wij zomaar weggejaagd door de tuineigenaar. Even later komt hij weer naar buiten en hangt glimmende, knisperende stroken in de boom. Nou, wij laten het wel om tussen die enge dingen te gaan zitten! Mogen wij, mussen, niet meer genieten van de lente? Weet meneer niet dat de huismus een bedreigde diersoort is? Of laat hij soms zijn eigen belang prevaleren boven onze belangen? En als wij verhuisd zijn naar een meer musvriendelijke tuin, dan zal je hem weer horen klagen: "Je ziet tegenwoordig helemaal geen mussen meer." Nee, vind je het gek?
Ik durf u als eenvoudige zwarte mus te verzekeren: dit probleem is algemeen menselijk. Overal in de samenleving kom je situaties tegen waarin mensen afwegingen maken die ik niet begrijp. Het lijkt dan dat het persoonlijk genieten hoger gewaardeerd wordt dan het bijdragen aan de samenleving. Hoe leg je de prioriteiten eigenlijk zo dat het "algemeen belang" maximaal gediend wordt? Hoe krijg je iemand zo dat hij zijn eigen belang ondergeschikt maakt aan het algemeen belang?
Misschien heeft het onderwijs hierin een taak? Nu bedoel ik niet dat de scholen er volgens mij nog meer taken bij moeten krijgen. 't Zijn kleine veranderingen in gedrag en houding die al heel veel kunnen betekenen. Hoeveel belang hecht u, en natuurlijk met u uw leerlingen, aan goede cijfers? Volgens mij zijn goede cijfers weinig meer dan de bloesem aan zo'n sierappelboom. Maar helaas dan ook weer vaak bloesem die niet uitgroeit tot een vrucht. Hoe normaal is het op uw school dat de leerlingen met elkaar alle troep opruimen die ze niet zelf gemaakt hebben?
De focus op het individuele, soms gewoon individualistische, is de laatste decennia zo sterk dat het abosluut not-done is wanneer een leerling vrijmoedig verklaart dat hij zijn huiswerk niet geleerd heeft omdat hij zijn moeder moest helpen met het één of ander. We hebben de neiging de ouders te bellen met de vraag of er geen andere mogelijkheid is, zodat die leerling toch zijn eigen werk maximaal kan doen. Geen zin hebben om te leren, zien we soms bijna als een zonde. En als we dan gaan werken, is dat vooral om zelf veel te kunnen verdienen.
U begrijpt waar mijn prioriteiten liggen, als ik de mus naast de bloesem zet.
Gelukkig zijn er ook hoopvolle ontwikkelingen. Denk dan bijvoorbeeld aan burgerschapskunde en maatschappelijke stage. Onlangs las ik ook dat een managementsgoeroe schreef dat we meer een dienende houding zouden moeten hebben. Nu, dat zou een mus gezegd kunnen hebben.
Overigens moet ik zo aan het eind van dit stukje ook nog iets bekennen: in het vogelrijk zijn de mussen niet de meest dienstbare vogels. Hebt u wel eens gezien hoe mager een merel wordt van het grootbrengen van zijn jongen? Als mus vind ik dat nu weer een beetje overdreven.
De zwarte mus - 20 april 2009
Tip een bekendePrint Wanneer ik met de rest van de familie heerlijk zit te genieten van de jonge bloemknopjes van een zoete Malus floribunda, worden wij zomaar weggejaagd door de tuineigenaar. Even later komt hij weer naar buiten en hangt glimmende, knisperende stroken in de boom. Nou, wij laten het wel om tussen die enge dingen te gaan zitten! Mogen wij, mussen, niet meer genieten van de lente? Weet meneer niet dat de huismus een bedreigde diersoort is? Of laat hij soms zijn eigen belang prevaleren boven onze belangen? En als wij verhuisd zijn naar een meer musvriendelijke tuin, dan zal je hem weer horen klagen: "Je ziet tegenwoordig helemaal geen mussen meer." Nee, vind je het gek?Ik durf u als eenvoudige zwarte mus te verzekeren: dit probleem is algemeen menselijk. Overal in de samenleving kom je situaties tegen waarin mensen afwegingen maken die ik niet begrijp. Het lijkt dan dat het persoonlijk genieten hoger gewaardeerd wordt dan het bijdragen aan de samenleving. Hoe leg je de prioriteiten eigenlijk zo dat het "algemeen belang" maximaal gediend wordt? Hoe krijg je iemand zo dat hij zijn eigen belang ondergeschikt maakt aan het algemeen belang?
Misschien heeft het onderwijs hierin een taak? Nu bedoel ik niet dat de scholen er volgens mij nog meer taken bij moeten krijgen. 't Zijn kleine veranderingen in gedrag en houding die al heel veel kunnen betekenen. Hoeveel belang hecht u, en natuurlijk met u uw leerlingen, aan goede cijfers? Volgens mij zijn goede cijfers weinig meer dan de bloesem aan zo'n sierappelboom. Maar helaas dan ook weer vaak bloesem die niet uitgroeit tot een vrucht. Hoe normaal is het op uw school dat de leerlingen met elkaar alle troep opruimen die ze niet zelf gemaakt hebben?
De focus op het individuele, soms gewoon individualistische, is de laatste decennia zo sterk dat het abosluut not-done is wanneer een leerling vrijmoedig verklaart dat hij zijn huiswerk niet geleerd heeft omdat hij zijn moeder moest helpen met het één of ander. We hebben de neiging de ouders te bellen met de vraag of er geen andere mogelijkheid is, zodat die leerling toch zijn eigen werk maximaal kan doen. Geen zin hebben om te leren, zien we soms bijna als een zonde. En als we dan gaan werken, is dat vooral om zelf veel te kunnen verdienen.
U begrijpt waar mijn prioriteiten liggen, als ik de mus naast de bloesem zet.
Gelukkig zijn er ook hoopvolle ontwikkelingen. Denk dan bijvoorbeeld aan burgerschapskunde en maatschappelijke stage. Onlangs las ik ook dat een managementsgoeroe schreef dat we meer een dienende houding zouden moeten hebben. Nu, dat zou een mus gezegd kunnen hebben.
Overigens moet ik zo aan het eind van dit stukje ook nog iets bekennen: in het vogelrijk zijn de mussen niet de meest dienstbare vogels. Hebt u wel eens gezien hoe mager een merel wordt van het grootbrengen van zijn jongen? Als mus vind ik dat nu weer een beetje overdreven.
De zwarte mus - 20 april 2009