Leiding
Vroeger, toen de directeur nog Hoofd der School heette, hoorde je er vrijwel nooit over. Gezag was vanzelfsprekend en ieder accepteerde de leiding als iets natuurlijks. Misschien was er gewoon minder aanleiding om problemen door of met de leiding te krijgen. Vast staat, dat tegenwoordig de schoolleiding regelmatig onder vuur ligt. Of dit terecht of onterecht is, laat ik graag in het midden. Wel wil ik graag met u zoeken naar een oplossingsrichting.
Op één van mijn zwerftochten door de vrije natuur vloog ik als zwarte mus door het buitengebied van ons mooie Nederland. Het was tegen tien uur en de boerin zette koffie. De boer moest eerst nog, samen met een jongen van een jaar of 12, de koeien naar het juiste weiland brengen. Langzaam sukkelde het zwartbonte melkvee de schuur uit, over de oprijlaan van het boerenerf richting de weg. De jongen liep voorop.
Vol spanning streek ik neer in de kruin van één van de eikebomen die het erf omzoomden. Zou zo'n jonge jongen een kudde van deze grote beesten kunnen leiden? Zo op het eerste gezicht leken de dames zich helemaal niets om hem te bekommeren. Ze volgden, maar konden ook niet veel anders. Links en rechts naast het pad was een sloot. Toen de eerste koe de weg op stapte stuurde de jongen met handgebaren en stemverheffing het beest richting de dam van het juiste weiland. Alles leek goed te gaan. De koeien volgden, toen de eerste over de dam was.
Koe nummer 8 of 9 bleef echter midden op de weg staan en keerde de kop naar de andere kant. Een hek stond daar niet, ook geen boer, boerin of boerenknecht. En het gras in de berm van de weg was minstens zo groen als op het weiland. Twee andere koeien volgden. De jongen zag het, maar kon er weinig aan doen. Hij moest aan de ene kant de kudde bijsturen.
U snapt het al, toch? Zo gaat het immers in het onderwijs ook vaak. De leiding is van goede wil, maar toch wel wat onervaren. De kant waar de directie het meeste commentaar verwacht wordt netjes dichtgetimmerd. Als er dan een personeelslid een andere opening vindt en afwijkt van de lijn die de directie voorstelt, ja, wat dan?
De boer reed in een auto achter de kudde aan. Toen hij zag, dat drie dames het vrije leven wensten te verkiezen boven de groene wei, sprong hij uit de auto. Hij passeerde twee keer een prikkeldraadafscheiding, beende met grote passen door een naastliggend weiland en sprong over een sloot. Met veel kabaal sneed hij de pas voor de koeien af. Ik zag ze denken: 'Maak je nu niet zo druk. We deden heus niets verkeerds, hoor.' Ze schikten zich in hun lot en sloten aan bij de kudde waarvan de laatste net door het hek de wei in stapte.
't Leek net een interim manager zoals de boer optrad. Plotseling dook hij van de zijkant voor de koppen van de koeien op. En natuurlijk was zijn plotselinge interventie een succes.
Verbaasd en toch ook wel teleurgesteld vloog ik verder. In mijn mussenhoofd zong het rond: hoe leid je een kudde koeien.
Ik heb ondertussen een idee gekregen. Ik betwijfel echter of de gemiddelde schoolleider me gelooft. Een kudde koeien wordt het beste geleid door een stier; dus door een soortgenoot. Iemand die de wereld van de koeien door en door kent omdat hij er zelf een onderdeel van is. Een stier heeft ook natuurlijk gezag over de dames. Dat daar een dosis gevoel bij komt kijken, is natuurlijk ook vanzelfsprekend.
En de mensen die bang zijn voor een stier, begrijpen misschien ook dat een koe bang kan zijn voor een mens en een onderwijzer voor een manager.
De zwarte mus
Tip een bekendePrint Op één van mijn zwerftochten door de vrije natuur vloog ik als zwarte mus door het buitengebied van ons mooie Nederland. Het was tegen tien uur en de boerin zette koffie. De boer moest eerst nog, samen met een jongen van een jaar of 12, de koeien naar het juiste weiland brengen. Langzaam sukkelde het zwartbonte melkvee de schuur uit, over de oprijlaan van het boerenerf richting de weg. De jongen liep voorop.Vol spanning streek ik neer in de kruin van één van de eikebomen die het erf omzoomden. Zou zo'n jonge jongen een kudde van deze grote beesten kunnen leiden? Zo op het eerste gezicht leken de dames zich helemaal niets om hem te bekommeren. Ze volgden, maar konden ook niet veel anders. Links en rechts naast het pad was een sloot. Toen de eerste koe de weg op stapte stuurde de jongen met handgebaren en stemverheffing het beest richting de dam van het juiste weiland. Alles leek goed te gaan. De koeien volgden, toen de eerste over de dam was.
Koe nummer 8 of 9 bleef echter midden op de weg staan en keerde de kop naar de andere kant. Een hek stond daar niet, ook geen boer, boerin of boerenknecht. En het gras in de berm van de weg was minstens zo groen als op het weiland. Twee andere koeien volgden. De jongen zag het, maar kon er weinig aan doen. Hij moest aan de ene kant de kudde bijsturen.
U snapt het al, toch? Zo gaat het immers in het onderwijs ook vaak. De leiding is van goede wil, maar toch wel wat onervaren. De kant waar de directie het meeste commentaar verwacht wordt netjes dichtgetimmerd. Als er dan een personeelslid een andere opening vindt en afwijkt van de lijn die de directie voorstelt, ja, wat dan?
De boer reed in een auto achter de kudde aan. Toen hij zag, dat drie dames het vrije leven wensten te verkiezen boven de groene wei, sprong hij uit de auto. Hij passeerde twee keer een prikkeldraadafscheiding, beende met grote passen door een naastliggend weiland en sprong over een sloot. Met veel kabaal sneed hij de pas voor de koeien af. Ik zag ze denken: 'Maak je nu niet zo druk. We deden heus niets verkeerds, hoor.' Ze schikten zich in hun lot en sloten aan bij de kudde waarvan de laatste net door het hek de wei in stapte.
't Leek net een interim manager zoals de boer optrad. Plotseling dook hij van de zijkant voor de koppen van de koeien op. En natuurlijk was zijn plotselinge interventie een succes.
Verbaasd en toch ook wel teleurgesteld vloog ik verder. In mijn mussenhoofd zong het rond: hoe leid je een kudde koeien.
Ik heb ondertussen een idee gekregen. Ik betwijfel echter of de gemiddelde schoolleider me gelooft. Een kudde koeien wordt het beste geleid door een stier; dus door een soortgenoot. Iemand die de wereld van de koeien door en door kent omdat hij er zelf een onderdeel van is. Een stier heeft ook natuurlijk gezag over de dames. Dat daar een dosis gevoel bij komt kijken, is natuurlijk ook vanzelfsprekend.
En de mensen die bang zijn voor een stier, begrijpen misschien ook dat een koe bang kan zijn voor een mens en een onderwijzer voor een manager.
De zwarte mus