RMU reformatorische vakbond

2012: presteren en bezuinigen

22.09.2011
​De begroting van OCW voor het jaar 2012 bevat eigenlijk geen verrassingen. Het eerder aangekondigde en ingezette beleid wordt in deze begroting verder uitgewerkt. Het gaat dan om de actieplannen 'Basis voor presteren', 'Beter presteren' en 'Leraar 2020, een krachtig beroep'. De effecten van eerder aangekondigde bezuinigingen beginnen duidelijk zichtbaar te worden.

De begroting is in vergelijking met andere jaren flink gewijzigd en daardoor moeilijk vergelijkbaar met eerdere uitgaven. 'Onderwijs wordt ontzien', zo schrijft de minister. Wel is er sprake van een verschuiving.

Passend Onderwijs
Het meest in het oog springend is de bezuiniging op passend onderwijs van € 300 miljoen. Weliswaar uitgesteld, maar zeker niet afgesteld. De pleidooien van de Onderwijsraad en de EECPO om later te beginnen met de invoering van passend onderwijs worden niet gehonoreerd. “De korting op het budget van zorgleerlingen raakt het hele onderwijs. Kinderen die we echt moeten helpen om op gang te komen, worden door minister Van Bijsterveldt in de kou gezet,” aldus Dresscher. Door de maatregel gaan er zesduizend banen van negenduizend leraren verloren. De grootste ontslaggolf in het onderwijs sinds jaren. De gevolgen zijn volgens Dresscher desastreus. “Het onderwijspersoneel dat overblijft, mag met minder mensen meer werk doen. Dat zorgt voor spanning in de klas: De bezuiniging treft vooral kinderen die extra aandacht nodig hebben. Maar in feite is er straks voor elke leerling minder aandacht.

Tegenover de bezuiniging op het passend onderwijs staat de invoering van de prestatiebeloning. Iets waar het veld niet echt op zit te wachten. De AOb is op dit laatste punt voluit negatief en roept medezeggenschapsraden op de prestatiebeloning te blokkeren. “Het zijn zinloze experimenten die uiteindelijk veel geld kosten. Geld dat beter kan worden gebruikt om het ontslag te voorkomen van negenduizend leraren die op hun beurt tienduizenden zorgleerlingen onder hun hoede hebben”, zegt AOb-voorzitter Walter Dresscher. “Voor ons geldt: geen bonus maar banen.”

Bezuinigingen
Ook is er sprake van verkapte bezuinigingen. Al jarenlang is duidelijk dat de materiële bekostiging tekortschiet, hoewel de minister dit ontkent. Vorige week nog gaf de minister in een overleg met de commissie OCW aan dat de exploitatietekorten zo minimaal zijn (0,37% van de totale omzet) dat zij geen reden ziet om daar iets aan te doen.

Omdat Nederland niet zoals andere landen investeert in het onderwijs, blijft de voorzitter van de VO-raad, Sjoerd Slagter, de politiek confronteren met de effecten van de bezuinigingen op scholen. Slagter: "Het gaat hierbij ook om bezuinigingen van het vorige kabinet. Er wordt immers al jaren gesneden in de structurele bekostiging van scholen, met als gevolg dat steeds meer besturen de begroting niet rond krijgen. De effecten hiervan beginnen nu voelbaar te worden. Scholen staan voor onmogelijke keuzes: minder leraren, grotere klassen, minder onderhoud aan schoolgebouwen, geen extra taal- en rekenprogramma’s of geen nieuwe computers.” Slagter gaat hierover in gesprek met de minister.

De lat omhoog
Minister Van Bijsterveldt wil ondanks de bezuinigingen ‘de lat omhoog’. Een van de manieren waarop ze dat wil doen is door exameneisen te verzwaren en een extra rekentoets in te voeren. Slagter: “De minister wil ‘de lat omhoog’, maar we moeten voorkomen dat een groeiend aantal leerlingen daar op een zeker moment niet meer over heen zal kunnen springen”.

De Besturenraad heeft er moeite mee dat de overheid de teugels aantrekt in het onderwijs. De minister lijkt ook het "hoe" naar zich toe te trekken. Scholen moeten opbrengstgericht werken met een opbrengstgericht schoolleiderschap en een effectief personeelsbeleid. Op die manier wekt het kabinet op zijn minst de indruk op de stoel van het schoolbestuur te gaan zitten.

Bronnen:
  • Geen onverwachte bezuinigingen op het voortgezet onderwijs, VO-raad, 16 september 2011
  • Begroting OCW: presteren, presteren, presteren, Besturenraad, 22 september 2011
  • Geen bonus maar banen, AOb, 16 september 2011