Onderwijsverslag: dubbel beeld
22.04.2011Leerlingen in het voortgezet onderwijs halen lagere cijfers voor het centraal examen. Sinds 2006 zijn vooral in het vmbo de cijfers voor wiskunde, Nederlands en Engels gedaald. Dat is een van de opvallende trends die de Inspectie van het Onderwijs signaleert in het Onderwijsverslag over het schooljaar 2009/2010. De VO-raad wijst deze conclusie af als kortzichtig.
‘Het onderwijs moet ambitieuzer’, aldus Annette Roeters, inspecteur-generaal van het Onderwijs. ‘Besturen moeten dat zien als hun opdracht. Dat geldt overigens niet alleen voor het voortgezet onderwijs, maar voor alle scholen. Alle leerlingen verdienen onderwijs van goede kwaliteit, dat hen voorbereidt op een vervolgopleiding en hun rol in de samenleving.’
Dit jaar constateert de inspectie dat leerlingen op de basisschool iets beter presteren dan vorig jaar en het jaar ervoor. Een andere positieve ontwikkeling is de daling van het aantal zwakke en zeer zwakke scholen in de meeste sectoren. Er gaan meer leerlingen naar hogere vormen van voortgezet onderwijs (vo), middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en hoger onderwijs, waardoor het gemiddelde opleidingsniveau stijgt. In het vo en mbo halen meer jongeren hun startkwalificatie en er zijn minder voortijdig schoolverlaters. Scholen en besturen worden zich bewuster van het belang van goede prestaties.
Bezorgd
De inspectie is vooral bezorgd over de lagere eindexamencijfers in het voortgezet onderwijs. In de gemengde/theoretische leerweg van het vmbo ging het cijfer voor wiskunde van 6,4 in 2006 naar 6,1. In het vwo daalde het cijfer voor Nederlands van een 6,4 naar een 6,1. Deze dalende trend blijkt ook uit internationaal vergelijkend onderzoek.
Er zijn nog andere minder gunstige ontwikkelingen in het voortgezet onderwijs. Op dit moment halen veel meer havo- en vwo-leerlingen hun diploma in het volwassenenonderwijs, waar ze met aanzienlijk lagere cijfers slagen dan leerlingen in het gewone voortgezet onderwijs. Vwo-leerlingen halen bijvoorbeeld gemiddeld een 6,3 voor wiskunde, maar in het volwassenenonderwijs slechts een 5,6. De teruglopende prestaties zijn des te zorgelijker omdat er aangescherpte exameneisen komen en er reken- en taaltoetsen worden ingevoerd.
Zwak vwo
Steeds meer scholen halen de inspectienormen voor voldoende kwaliteit. In het vwo is een andere ontwikkeling: het percentage zwakke vwo-afdelingen steeg tussen 1 januari 2010 en 1 januari 2011 van 12,4 naar 16 en het percentage zeer zwakke vwo-afdelingen van 0,8 naar 1,2.
De inspectie ziet belangrijke verbetermogelijkheden voor het voortgezet onderwijs. Zo wordt er op veel scholen niet systematisch en doelgericht aan gewerkt om de prestaties van leerlingen te verbeteren. Een op de vijf scholen plant nog te weinig onderwijstijd en er staan steeds vaker onbevoegde leraren voor de klas; 18 procent van de lessen wordt gegeven door een niet bevoegde docent. Ook speelt de helft van de leraren in het voortgezet onderwijs niet voldoende in op verschillen tussen leerlingen. Schoolbesturen en schoolleiders moeten hun verantwoordelijkheid nemen om de onderwijskwaliteit te verbeteren en te waarborgen.
VO-raad
De VO-raad verwerpt de conclusie dat de daling van de examencijfers iets met kwaliteit te maken heeft. Deze conclusie is "ongenuanceerd en kortzichtig". Volgens de raad is de daling een gevolg van het feit dat meer leerlingen op een hoger niveau onderwijs volgen. Voorzitter van de VO-raad Sjoerd Slagter: “Scholen slagen er steeds beter in om talenten van leerlingen optimaal te benutten: meer jongeren halen een diploma op een hoger niveau. Meer jongeren halen hun startkwalificatie en het aantal vroegtijdig schoolverlaters is gedaald. Een topprestatie van de sector.”
De raad haalt ook andere details uit het Onderwijsverslag naar voren: Het praktijkonderwijs heeft zich sterk verbeterd. Volgens de Inspectie heeft dit vooral te maken met het feit dat steeds meer schoolbesturen in toenemende mate 'sturen op kwaliteit'. Dit betekent dat ze duidelijke doelen stellen, systematisch analyseren hoe leerlingen en de school als geheel presteren en snel verbeteringen doorvoeren. Scholen die zo werken weten een hoger niveau vaak beter vast te houden dan andere scholen.
Slagter is uiteindelijk veel positiever dan anderen die het Onderwijsverslag gelezen hebben: "Het is goed om in het Onderwijsverslag bevestigd te zien dat de door de sector reeds ingeslagen weg naar meer opbrengstgericht werken de juiste is."
Bronnen:
‘Het onderwijs moet ambitieuzer’, aldus Annette Roeters, inspecteur-generaal van het Onderwijs. ‘Besturen moeten dat zien als hun opdracht. Dat geldt overigens niet alleen voor het voortgezet onderwijs, maar voor alle scholen. Alle leerlingen verdienen onderwijs van goede kwaliteit, dat hen voorbereidt op een vervolgopleiding en hun rol in de samenleving.’
Dit jaar constateert de inspectie dat leerlingen op de basisschool iets beter presteren dan vorig jaar en het jaar ervoor. Een andere positieve ontwikkeling is de daling van het aantal zwakke en zeer zwakke scholen in de meeste sectoren. Er gaan meer leerlingen naar hogere vormen van voortgezet onderwijs (vo), middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en hoger onderwijs, waardoor het gemiddelde opleidingsniveau stijgt. In het vo en mbo halen meer jongeren hun startkwalificatie en er zijn minder voortijdig schoolverlaters. Scholen en besturen worden zich bewuster van het belang van goede prestaties.
Bezorgd
De inspectie is vooral bezorgd over de lagere eindexamencijfers in het voortgezet onderwijs. In de gemengde/theoretische leerweg van het vmbo ging het cijfer voor wiskunde van 6,4 in 2006 naar 6,1. In het vwo daalde het cijfer voor Nederlands van een 6,4 naar een 6,1. Deze dalende trend blijkt ook uit internationaal vergelijkend onderzoek.
Er zijn nog andere minder gunstige ontwikkelingen in het voortgezet onderwijs. Op dit moment halen veel meer havo- en vwo-leerlingen hun diploma in het volwassenenonderwijs, waar ze met aanzienlijk lagere cijfers slagen dan leerlingen in het gewone voortgezet onderwijs. Vwo-leerlingen halen bijvoorbeeld gemiddeld een 6,3 voor wiskunde, maar in het volwassenenonderwijs slechts een 5,6. De teruglopende prestaties zijn des te zorgelijker omdat er aangescherpte exameneisen komen en er reken- en taaltoetsen worden ingevoerd.
Zwak vwo
Steeds meer scholen halen de inspectienormen voor voldoende kwaliteit. In het vwo is een andere ontwikkeling: het percentage zwakke vwo-afdelingen steeg tussen 1 januari 2010 en 1 januari 2011 van 12,4 naar 16 en het percentage zeer zwakke vwo-afdelingen van 0,8 naar 1,2.
De inspectie ziet belangrijke verbetermogelijkheden voor het voortgezet onderwijs. Zo wordt er op veel scholen niet systematisch en doelgericht aan gewerkt om de prestaties van leerlingen te verbeteren. Een op de vijf scholen plant nog te weinig onderwijstijd en er staan steeds vaker onbevoegde leraren voor de klas; 18 procent van de lessen wordt gegeven door een niet bevoegde docent. Ook speelt de helft van de leraren in het voortgezet onderwijs niet voldoende in op verschillen tussen leerlingen. Schoolbesturen en schoolleiders moeten hun verantwoordelijkheid nemen om de onderwijskwaliteit te verbeteren en te waarborgen.
VO-raad
De VO-raad verwerpt de conclusie dat de daling van de examencijfers iets met kwaliteit te maken heeft. Deze conclusie is "ongenuanceerd en kortzichtig". Volgens de raad is de daling een gevolg van het feit dat meer leerlingen op een hoger niveau onderwijs volgen. Voorzitter van de VO-raad Sjoerd Slagter: “Scholen slagen er steeds beter in om talenten van leerlingen optimaal te benutten: meer jongeren halen een diploma op een hoger niveau. Meer jongeren halen hun startkwalificatie en het aantal vroegtijdig schoolverlaters is gedaald. Een topprestatie van de sector.”
De raad haalt ook andere details uit het Onderwijsverslag naar voren: Het praktijkonderwijs heeft zich sterk verbeterd. Volgens de Inspectie heeft dit vooral te maken met het feit dat steeds meer schoolbesturen in toenemende mate 'sturen op kwaliteit'. Dit betekent dat ze duidelijke doelen stellen, systematisch analyseren hoe leerlingen en de school als geheel presteren en snel verbeteringen doorvoeren. Scholen die zo werken weten een hoger niveau vaak beter vast te houden dan andere scholen.
Slagter is uiteindelijk veel positiever dan anderen die het Onderwijsverslag gelezen hebben: "Het is goed om in het Onderwijsverslag bevestigd te zien dat de door de sector reeds ingeslagen weg naar meer opbrengstgericht werken de juiste is."
Bronnen:
- Eindexamencijfers voortgezet onderwijs lager, nieuwsbericht Onderwijsinspectie, 21 april 2011
- VO-raad over Onderwijsverslag 2009/10: Meer diploma’s op hoger niveau in VO, persbericht VO-raad, 20 april 2011
- Inspectie: Een op vijf vwo's zwak, Trouw, 21 april 2011
- Scholier haalt steeds slechtere cijfers, Nederlands Dagblad, 20 april 2011
- Examencijfers lager, opleidingsniveau stijgt, Reformatorisch Dagblad, 20 april 2011
« Terug
Tip een bekendePrint