RMU reformatorische vakbond

Het niveau van het examen in het voortgezet onderwijs deugt en het vertrouwen in de waarde van het diploma is groot. Docenten uit het hoger onderwijs geven het havo- en vwo-examen respectievelijk het cijfer 7.3 en 7.7. Dit zijn enkele constateringen van de Onderwijsraad in het rapport ‘Een diploma van waarde’. De raad onderzocht de waarde van de verschillende diploma’s (voortgezet, middelbaar en hoger onderwijs).

Ook de meer objectieve factoren als de verschillen tussen schoolexamen en centraal examen, de vakinhoudelijke en toetstechnische kwaliteit van de examens beoordeelt de Onderwijsraad positief. De raad ziet dan ook geen reden extra maatregelen voor te stellen om de objectieve waarde van de vo-diploma’s te verhogen.

Maatwerk
Bij de waarde van een diploma geeft de Onderwijsraad aan dat er spanning kan zijn tussen beoogde differentiatie en de neiging tot standaardisatie. Als voorbeeld van een goede mix worden havo en vwo genoemd, omdat er wordt gewerkt met vier profielen die een algemeen deel hebben, een vaststaand profieldeel en een vrij deel. Hierdoor kan elke leerling zijn eigen vakkenpakket samenstellen en is er toch sprake van een duidelijk profiel. Vervolgopleidingen weten daarom wat het diploma van de leerling met een bepaald profiel inhoudt.

De VO-raad vindt in een reactie de waardevastheid van het havo- en vwodiploma een belangrijk signaal in de discussie over selectie aan de poort bij het vervolgonderwijs. Zolang het havo- en vwodiploma zijn waarde heeft, kan selectie aan de poort niet aan de orde zijn.

Vmbo
De Onderwijsraad constateert dat ondanks het onderscheid in leerwegen, niveaus en sectoren, het in het vmbo in de praktijk lastig is de diverse leerlingpopulatie goed op maat onderwijs te bieden dat past binnen het kader van de vastgestelde examenprogramma’s. Pogingen tot maatwerk maken het vmbo ook weer onoverzichtelijk. Dat kan, zegt de Onderwijsraad, afbreuk doen aan de herkenbaarheid van het vmbo en de waarde die aan een vmbo diploma wordt toegekend.

Iets van de subjectieve waarde van een vmbo-diploma is te herkennen in de situatie dat meer dan 90 % van de scholen bij overstap van vmbo-t naar havo meer eisen stelt dan alleen een diploma.

Mbo
De waardering van een diploma in het mbo en hbo is duidelijk minder dan in het vo. Daarom pleit de Onderwijsraad er ook voor om landelijke normen in te voeren voor examens en diploma's, net als in het vo. De raad stelt ook voor om het toezicht op het niveau van het mbo onder te brengen bij het College voor Examens. Dat ziet nu al toe op het voortgezet onderwijs.

Bronnen en verwijzingen

• Een diploma van waarde, Onderwijsraad 13 oktober 2010
• Examen voortgezet onderwijs deugt, VO-raad, 13 oktober 2010
• Advies: landelijke norm mbo- en hbo-examens, NOS, 13 oktober 2010