RMU reformatorische vakbond

Wetsvoorstel Passend Onderwijs toch naar Tweede Kamer

01.12.2011
Het wetsvoorstel Passend Onderwijs is aangeboden aan de Tweede Kamer. Het voorstel bevat geen grote wijzigingen ten opzichte van het concept uit 2010. Samenwerkingsverbanden worden verantwoordelijk voor de extra ondersteuning in het onderwijs in de regio. Individuele scholen krijgen een zorgplicht.

Deze grote stelselwijzing in combinatie met een bezuiniging van 300 miljoen maakt een goede realisatie van Passend Onderwijs en de kwaliteit van onderwijs in gevaar brengt. Scholen willen wel hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen. Maar zoals blijkt uit onderzoek van de VO-raad, verwachten scholen dat het aantal zorgleerlingen dat voortijdig uitvalt of thuis zit toe zal nemen. Meer dan tweederde van de scholen zegt te moeten snijden in de begeleiding van zorgleerlingen.

Na bezwaar van onder andere de VO-raad tegen de hoogte en het tempo van de bezuinigingen heeft de minister wel de invoering aangepast. De bezuiniging gaat later in en wordt gefaseerd ingevoerd. De bezuiniging begint in 2013 met €100 miljoen en loopt op tot structureel €300 miljoen vanaf 2015.

Samenwerkingsverbanden
De samenwerkingsverbanden (swv’s) moeten operationeel zijn per 1 augustus 2013. Hiervoor moet op 1 november 2012 een nieuwe rechtsvorm staan. De swv’s moeten op 1 maart 2013 een zorgplan af hebben.

De VO-raad heeft geen gehoor gevonden voor een uitvoeringstoets zoals de commissie Dijsselbloem in 2008 adviseerde. Ook de Evaluatie Commissie Passend Onderwijs pleitte voor een toets op effecten en haalbaarheid. De minister heeft dit advies naast zich neergelegd. Wel zorgt zij in december 2012 voor een uitgebreide voortgangsrapportage.

Bureaucratie
Het is een gemiste kans dat een bovenbestuurljik medezeggenschapsorgaan op het niveau van het samenwerkingsverband verplicht wordt. Dit is nu al mogelijk volgens de WMS. Het brengt bovendien meer bureaucratie met zich mee.

Het is een goede zaak dat de middelen voor onderwijsachterstanden, Lwoo en Pro, buiten het stelsel worden gehouden. Zoals eerder aangekondigd worden deze middelen wel gebudgetteerd op het niveau van 2008.

Raad van State
Terwijl de minister in de brief bij het wetsvoorstel juichend positief is, is de Raad van State uiterst kritisch: "De stelselwijziging en bezuinigingen trekken een zware wissel op zowel leerlingen als leraren bij het passend onderwijs en daarmee mogelijk op de kwaliteit daarvan."

Het hoogste adviescollege van de regering vond dat het ministerie wel erg vrolijk omging met de cijfers en net deed alsof het hele speciaal onderwijs groeide, terwijl dat voornamelijk opgaat voor het voortgezet speciaal onderwijs. De lichte daling van de laatste tijd was niet meegenomen. Of de minister ‘meer nuance’ in haar presentatie wilde aanbrengen. Verder vond de raad dat de minister wat al te voortvarend van start was gegaan met het vormen van nieuwe samenwerkingsverbanden. Daarmee dreigen er onomkeerbare stappen te worden gezet, zonder dat de wet door de kamer is.

Eerder hadden ook de ECPO en de Onderwijsraad al kritiek gehad op het wetsvoorstel en de plannen Passend Onderwijs.

De conclusie van de Besturenraad over het advies van de Raad van State is duidelijk: "In de ogen van de Besturenraad neemt het nu ingediende wetsvoorstel de fundamentele bezwaren van de Raad van State niet weg."

Bronnen:

  • Wetsvoorstel Passend Onderwijs naar Tweede Kamer VO-raad, 30 november 2011
  • Raad van State kritisch over nieuwe wet passend onderwijs, AOb, 29 november 2011
  • Wetsvoorstel Passend Onderwijs naar Tweede Kamer, Besturenraad, 1 december 2011